Together in Peace - voor Vrijheid en Respect

Nu de winter naar zijn einde loopt, moeten we vaststellen: het jaar 2015 is niet goed begonnen. Aan de oost en zuidgrenzen van Europa nemen chaos en gewapende conflicten toe. Dat heeft zijn repercussies in onze samenleving.

Recente terreurdaden in Parijs en Kopenhagen, en de verijdelde aanslagen in België scheppen een klimaat van angst. De strategie van de terreur is erop gericht de polarisatie aan te wakkeren en bevolkingsgroepen tegen elkaar op te zetten. Met name op kinderen en jongeren heeft dat grote impact, zoals voelbaar is in onze scholen.

Aan die strategie van de terreur willen wij niet toegeven. De staat heeft de plicht de democratische vrijheden en alle burgers, te meer als ze behoren tot minderheidsgroepen, te beschermen. Die taak nemen de Belgische overheden ernstig, en wij zijn hun daar erkentelijk voor.

Als officiële vertegenwoordigers van de erkende levensbeschouwingen in ons land zijn wij ons bewust van onze eigen verantwoordelijkheid: onze achterban aan te sporen zich actief in te zetten voor het vreedzaam samenleven tussen mensen en groepen die van elkaar verschillen, voor de bescherming van de democratische vrijheden van de rechtstaat en voor het fundamentele respect voor iedere mens, welk geloof of overtuiging hij of zij ook is toegedaan. Een democratische rechtstaat heeft wetten nodig. Een samenleving heeft mensen en groepen nodig die haar bezielen. Daar willen wij, vertegenwoordigers van de christelijke kerken, het jodendom, de islam en het vrijzinnig humanisme in België, ons voor inzetten, met woord en daad.

Op 14 januari 2015 ondertekenden wij op uitnodiging van de Eerste Minister, een verklaring waarin we onze gemeenschappelijke wil bevestigden om de fundamentele vrijheden en de basiswaarden van onze samenleving samen te verdedigen. We doen dat vanuit het spirituele en filosofische gedachtegoed dat ons eigen is.

Vandaag willen we een stap verder zetten. Samen hebben we onze schouders gezet onder de nationale manifestatie ‘Together in Peace – Vrijheid en Respect’ van zondag 15 maart 2015. Dit gezamenlijke concrete initiatief is een primeur voor ons land. Zij aan zij willen we door de straten van Brussel stappen om ons verlangen om in vrede samen te leven duidelijk te maken en kracht bij zetten. Wij roepen verenigingen en burgers van goede wil op zich bij deze beweging aan te sluiten. Wij danken alle verenigingen die dat al deden, en met name de Gemeenschap van Sant’Egidio, die instaat voor de coördinatie van dit initiatief.

Op onze wandeling zullen wij halt houden bij een moskee, een synagoge, een vrijzinnig ontmoetingscentrum, een orthodoxe kathedraal, een katholieke kerk en een protestantse tempel: plaatsen die symbool staan voor het levensbeschouwelijke pluralisme in ons land en in Europa. Dat is een teken van het fundamentele respect dat we elkaar verschuldigd zijn en van de solidariteit die ons bindt. Een daad waarmee we de andere in zijn levensbeschouwelijke overtuiging willen waarderen en beschermen.

Allemaal hebben wij immers redenen om ons bang te voelen: de joodse burgers die bij de recente aanslagen telkens het doelwit waren van een nieuw soort antisemitisme, zoals dat ook vorig jaar in Brussel al het geval was; de moslims, die zien hoe hun godsdienst gekaapt wordt door geweldenaars, wat de islamfobie kan voeden; de christenen die zien hoe hun geloofsgenoten elders worden vervolgd en die bezorgd zijn over de toekomst van de Europese samenleving; de niet- of andersgelovigen die de opstoot van religieus gemotiveerd obscurantisme vrezen. Maar vandaag willen wij niet de angst laten overheersen, maar wel onze wil om elkaar te waarderen, over onze verschillen heen, en om samen een samenleving te bouwen, waar plaats is voor iedereen, in vrijheid en respect.

Wij willen niet verhullen dat er ook veel kwesties zijn waarover we van mening verschillen. Dat debat over de vormgeving van onze samenleving moeten en willen we binnen het kader van de democratische rechtstaat voeren.

Maar er is ook veel dat ons bindt: de liefde en waardering voor dit land en  Europa, met hun capaciteit om landen en bevolkingsgroepen in vrede te laten samenleven, met de vrijheid van meningsuiting en geloofsovertuiging en bescherming van de rechten van de mens. In deze moeilijke tijd met zijn vele nieuwe uitdagingen achten wij het meer dan ooit nodig om opzij te kunnen zetten wat ons verdeelt en te kunnen benadrukken wat ons verbindt, uit liefde voor de mensheid.

De winterkou van het wantrouwen en de angst gaat voorbij. Met vertrouwen zien wij een nieuwe lente tegemoet van vrijheid, respect en vrede. (een ingekorte versie van deze tekst verscheen in De Standaard van 10 maart 2015)

Voor de anglicaanse kerk: bisschop Robert Innes, bisschop van Gibraltar en Europa

Voor de islam: Noureddine Smaïli, voorzitter van de Executieve van Moslims in België

Voor het jodendom: prof. Julien Klener, voorzitter van het Centraal Israëlitisch consistorie van België

Voor de katholieke kerk: Mgr. André-Jozef Léonard, voorzitter van de Belgische Bisschoppenconferentie

Voor de protestantse en evangelische kerken: ds Steven Fuite, voorzitter van de Verenigde Protestantse kerk van België en Geert W. Lorein, voorzitter Federale Synode van Protestantse en Evangelische Kerken in België

Voor de orthodoxe kerken: Mgr Athenagoras Peckstadt, Metropoliet van België van het Oecumenisch Patriarchaat van Constantinopel

Voor het vrijzinnig humanisme: dhr Sylvain Peeters, voorzitter van de Unie van Vrijzinnige Verenigingen – dhr Henri Bartholomeeusen, voorzitter Centre d’Action laïque